Neskameak

Sukaldariak

Albisturren apopiloak

Transkribapena

Nor Andalurria Urrutia, Anttoni
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-084
Pasartea 0:40:20 - 0:42:50 (2' 30'')
Laburpena Ur-korrontea oraindik jarri gabe zegoen garaietan, Tolarekoek Altxuko iturritik ekartzen zuten ura. Tolaren ez ezik, beste toki askotan ere lanean aritu izan da Anttoni: Albisturrenen kabañak prestatzen eta arropa garbitzen aritu izan zen. Albisturren tolareak zeuden eta maindireekin estaltzen zituzten. Zontzorroizko errepidea egiten ari zirela, apopilo asko egoten zen bertan. Hika.

Baile zerratua

Transkribapena

Nor Andalurria Urrutia, Anttoni
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-084
Pasartea 0:37:40 - 0:40:20 (2' 40'')
Laburpena Bileran baile zerratua egiten zela eta, udaletxean parte eman zuen norbaitek. Anttonik esan zion alkateari hara gezurretan joaten zirenei ostiko eman eta aurrean bidaltzeko. Barre egin zuen alkateak. Soinu-jotzen Manuel Inazio Galdos eta pandero-jotzen Joxe Luix Lardi aritzen ziren. "Oso gizon propioa zen hura". Hika.

Pinatxone

Transkribapena

Nor Andalurria Urrutia, Anttoni
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-084
Pasartea 0:31:20 - 0:32:30 (1' 10'')
Laburpena Gaur egun Pagoalde industrialdea dagoen tokian, torno fabrika zegoen. Antonio Pinatxok sortu zuen 1946 aldera. Auzoan, fabrikari, Pinatxone deitzen zitzaion. Langile asko zituen eta Tolaren bazkaltzen zuten askok. Bertako etxekoandrea operatu zutenean, ezin izan zuen jarraitu denei bazkaria ematen.

Tolareko lanak

Transkribapena

- Joten giñan, aizu! Hemendik zea, Monikan etxia bakizu non den, Pikoketako (...), bai. Han 'e terrenua Tolarekuk baizun. Patata 'ta han itten genun. Bai, hoixe! Patata 'ta han itten genun, 'ta hartu 'ta, ba! Jesus, Maria 'ta Jose!
'Ta mendiyan, zea, Migel difuntu harekin, attonakin, Teexa 'ta ni, 'ta bertako mutilla zein bat 'o izango zun zerbatte, jesus, Olatxeko piñoia hortan beti-gotti (Endara errekako goiko zea hortan) ezkurra 'ta gaztaiña biltzea zerriyantzako.
Jesus. Biltzen genuna zakutan Portuburuño nolapatte karri itten genun 'ta geo esneketayak baizin, nola joten baizin Portuburura, harrek karri goiti-betti. Jesus, jesus...
- Lan klase pilla 'rra in ttu.
- Olaundittu betti tortzeko malda haundiya 'ta, gue Teexak saten zun, aittonak leheno tortzetik 'o handik malda hartan betti bajatu ber: "Hurrungun... bihar joten baia ni ena torko malda hortan betti. Barrengo heste guziyak tur-tur-tur".
Ez zen ba, barrengo heste guziyak tur-tur-tur muitzen zila, "Malda hartan betti korrika? Ni ena torko, nahi bain tortziaka bea". Jesus, jesus... Hango attona bat oso gaixtua bazen 'ta (Endaraku hartan), jakiña, arrazoi zun harek:
Guk ezkurra 'ta gaztaiña billu 'ta hango ardiyak ze jango zuten geo? Guena jon 'ta attona harek esaten zigun: "Bueno e bueno, Lesakako alkatin patzetik etorriko da abisua ez dela libre. (...) dila hemengo ezkurra 'ta gaztaiña".
"Bueno, bueno ongi do. Oso ongi do". Bo! Jesus, jesus. Miño zenbat, zenbat...
- Hoi komeiyak!
- 'Ta dena oiñez.
- Ba! Malda hartan gotti ibillko giñan gu. Tur-tur-tur...
Nor Andalurria Urrutia, Anttoni
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-084
Pasartea 0:11:50 - 0:13:50 (2' 00'')
Laburpena Tolare, tabernaz gain, baserria ere bazen. Etxetik urruti ere bazituzten lurrak eta hara joaten ziren patata ereitera, eta baita txerriarentzat ezkurra eta gaztaina biltzera ere. Toki izenak.

Bilerara ere haurrekin

Transkribapena

Nor Andalurria Urrutia, Anttoni
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-084
Pasartea 0:02:20 - 0:05:00 (2' 40'')
Laburpena Bilera eta festetara ere zaintzen zituen haurrekin joaten zen. Behin baino gehiagotan, dantza hasi baino lehen etxera itzuli behar izan zuen bere haiekin. Hala ere, nobio bat baino gehiago izan ditu Anttonik. Bilerak eta festak: Altzibar, Gaztañe, Iturriotz. Kalamidadea.

Lana eginez ikasten

Transkribapena

- 'Ta jostez aparte ze gehiyo ikasten zuten emakumik?
- E? Josten, kozinan 'ta!
- Kozinan 'e ikasi itten zen?
- Hombre! Bai, bai. Goua zunak, behintzat, bai.
- 'Ta non ikasten zen?
- Ni... Altziberren taberna batin. Hillak dia! Bat kusi 'ut uain berriro.
Monja jon zen hango nexka, neonek garbittu 'ta jantzi 'ta itten nun. Lanak ittea joten nitzan kozinan ikastetik. Eta... Elizan, han geunden 'ta ez nitzan kontuatzen. "Joxepa!" eju in zin. "Ui Maittere!" Jesus, haik musuk man zizkin! Monja jon izandu baizen.
Monja joten zen 'ta ordun nexka ttiki-ttikiya zen, nik jazten nun 'ta, hango lanak in 'ta geo, ikasi kozinan 'o.
- 'Ta hoi non? Altzibarren non?
- Altzibarren. Bai, Torre.
- A! Zer zuten, taberna 'ro?
- Taberna, bai. Jende asko ibiltzen zen taberna zen hua. Asko.
Eta monja hoi, ttikiya zen ordun 'ta saten zin hango etxeko andrik: "Joxepa, ume hoixe jantzi ber 'zu, nik ez dut astiik eta." Hua kozinan 'ta komei 'ta... Karo, jana jartzen 'ta dena ikasi. Lanin aiyan! Lanin aiyan!
- Karo ikasi gehiyena lanin aittuz.
- Aiyan, bai.
- Aiyan.
- 'Ta Maittere bai, ui! Hua poza man zin. 'Ta bistazo bat bakarra man zun, e elizan 'ta... Bi 'o hiru musu man zizkin 'ta "banua Erroma berriz 'e!" 'ta "sei zan, sei zan, sei zan Aita Santuna!" San niyon. Hara, bizimorua! Oso neska politta zen, e! Uaiñik gaztia da gaiña.
Jon ber zula, 'ta ez zula 'ta ibilli zen, 'ta geo behiñ alde in zun 'ta izandu berriya da.
- 'Ta han do? Erroman do?
- Bai. Erroman do.
- Bai, bai. Behiñ muittu zenin, muittu zen.
- Hombre, ne besutan billiya zen. "Akortzen al za, ipurdiya garbittu 'ta nola jazten nizun nik?" "Akortuko ez naz ba! Horrengatik eju in zattut!"
- Bai, (...) gure ba... pobria ordun hala izaten zen, e! Kozinin kastea, 'o lanea 'o umezai 'o... Beti zerbatte ikasi behintzat! Gaur ez dakat penik bat 'e! Lana, lana asko inta! Hemen mira gehiyo in dut eonin! Hemen askotan puntun 'o...
Oaiñ geldittua no, biño aitzen naz gantxillun 'ta puntun 'ta...
Nor Zabalegi Lazkanotegi, Joxepa
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-019
Pasartea 0:05:10 - 0:07:40 (2' 30'')
Laburpena Emakume asko ziren ofizioa ikasteko lanean aritzen zirenak. Joxepa Altzibarko taberna batera joan zen sukaldean ikastera eta hango haurra ere zaintzen zuen.

Transkribapena

Nor Irastortza Artola, Inaxi
Lehentasuna 2
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-016
Pasartea 0:20:55 - 0:21:40 (0' 45'')
Laburpena Hamazazpi urterekin, Seinen neskame. Morroi asko ziren Seinen, eta haien arropa garbitzen izaten zen lan handiena. Donostiara joaten ziren esne-saltzera.