Hiztunak

Harregi Agirrezabala, Xabier

1932/01/28 - Elizalde

Ama Lazkaokoa eta aita Hazparnekoa zituen Xabierrek. Oiartzunen ezagutu zuten elkar eta bertan ezkondu ziren. Gaztea zen oraindik gerran aita eraman zutenean. Amak ezin sei seme-alabak mantendu, eta familiakoen artean banatu zituen, aita desterrutik etorri eta berriro elkartu ziren arte. Xabierrek hasieran ez zuen gustukoa barbero ofizioa, baina aitak bere lanbidea jarraitzea nahi zuen, eta behartuta sentitu zen. Gaur egun ez dauka damurik, azkeneko urteak oso gustura egin baitzituen, eta bezeroen artean lagun asko ditu. Herritar askoren gestio eta diru kontuak eramaten lagundu du; izan ere, ez zuen eskola asko eduki baina beti izan du ikasteko gogoa, eta halaxe ikasi du: zaletasunak eta esperientziak lagunduta. Arantza ttiki bat ere badauka Xabierrek: gazteei jakinarazi nahi die euskaldunak bere eskubideen alde ez gaur egun bakarrik, aspalditik borrokatu behar izan duela.

Idarreta Cardona, Julen

1990/10/12 - Oiartzun

Julen Idarreta Cardona oiartzuarra da. 1990eko urriaren 12an jaioa, Oiartzunen bizi izan da beti. Ama oiartzuarra du eta aita, aldiz, donostiarra. Hiru senidetan zaharrena da bera, eta Lizentziatura du Hezkuntza Fisikoan. Master bat bukatzen ari zen elkarrizketatu genuenean, eta judo irakasle eta entrenatzaile moduan eskolak ematen aritzen da Donostiako Amara auzoan. Judo irakasle moduan haur zein helduekin dabil Julen eta jarduera horri lotutako eta beste hainbat kontuez dihardu, Asier Retegi koadrilako lagunarekin egin genion elkarrizketan.

Iñarra Lizaratzu, Manuel

1924/04/12 - Errenteria

Manuel Zamalbideko Bidegurutzeta baserrian jaio zen (orain desagertua dago baserri hori). Gazterik hasi behar izan zuen fabrikan lanean. Hasieran, Laneran; ondoren, Pasaiako Astilleroetan; eta, azkenean, Luzuriagan aritu zen, erretiroa iritsi zitzaion arte. Lan asko egin bazituen ere, berez arotza zen Manuel. Gizaseme isila zen, baina gustura aritzen zen garai bateko kontuak kontatzen.

Iragorri Iriarte, Frantxiska

1920/01/01 - Iturriotz

Frantxiska Garmendi baserrikoa da. Batez ere gerra garaiko oroitzapenak ditu. Oroitzapen gogorrak. Bera orduan gaztea zen, eta gauza askotaz konturatzen zen. Gerra garaiak gogoratzeak ongieza sortzen dio, baina gaia aldatzen duenean, umore ederreko emakumea dugu Frantxiska.

Irastortza Artola, Inaxi

1914/08/01 - Irun

Inaxi Irungo Kateakoa zen, eta igarri egiten zitzaion hizkeran. Ureder baserrian jaio zen, eta Maldaburura ezkondu. Gizona Betelu aldekoa zuen, artzain familiakoa. Gero Maldaburu saldu egin zuten eta Altzibarrera etorri ziren. Bizitza osoan baserrian lanean aritua izaki, asko zekien gai honen gainean. Baserritik kanpora ere lan asko egin zuen: Fonda San Marcialen, Sein baserrian, esneketan... lana zer zen ongi zekien emakumea genuen Inaxi.

Irastortza Gaztelumendi, Maitxo

1929/06/14 - Ergoien

Ergoien eta Karrika goitik begiratzen dituen Zabalea baserrikoa da Maitxo, eta ongi ezagutzen ditu bi auzoak. Eskolara Aierdira joan zen. Gogoan du erdaraz jakin ez eta isilik egon behar izaten zutela, eta baita Lexoti bertsolariaren familia jatorra ere. Esne-banaketan gaztetan hasi behar izan zuen, neskame gabe gelditu zirenean. Borrondira ezkondu zenean ez zuen mira askorik egin, ordurako aski ederki zekien-eta zer zen baserriko lana.

Irastortza Mitxelena, Joxe Luix

1917/07/26 - Iturriotz

Joxe Luix, Iturriozko Larrazabal baserrian jaio zen. Baserri honek Oiartzungo kalea baino gertuago ditu Goizueta eta Arano. Ez da harritzekoa, beraz, Larrazabaltarrak aieka hartarako joera izatea. Andregaia ere Aranokoa egin zuen: Gregori. Hala ere, bai aieka batera bai bestera, oinez asko ibili behar izaten zuten; eskerrak Joxe Luixek beti gustukoa izan zuen oinez ibiltzea. Erretiratu eta gero ere makina bat sari jaso zituen ibilaldietan. Hasieran baserrirako izaki, beste senideek baino eskola gutxiago izan zuen, baina gerran zauritu ondoren lanean hasi zen eta han nabaritu zuen eskola falta. Hala ere, beharrarekin ikasi zuen eta jubilatuen etxean ere 20 urte baino gehiago aritu zen bertako kudeaketa lanak egiten.

Irazu Apezetxea, Erramun

1926/12/25 - Ergoien

Erramun Portuburuko seme gazteena zen. Tornolan maisu eskasia edukiki, ez zuen urte asko egin eskolan. Baina Erramunek berezkoa zuen ikasi nahia eta aski ederki jakin zuen bizitzaren eskolatik behar izan zuen hura bilatzen. Ttikitatik ongi ezagutu zuen baserriko ardura zer zen, baina, horrek bizitzeko adina ematen ez zuenez, kontrabandoan ere arriskatu behar izan zuen. Portuburukoek ahozko transmisioa landu dute; su bazterreko kontaketak bizirik dirau haienean.

Isasa Iartzabal, Jexux

1928/01/10 - Ugaldetxo

Jexux Igerobiaundin jaioa da (berak esaten duen bezala, "Iyerubi haundi"n). Baleione bezala ere ezagutzen dugu baserri hau. Aspalditik egiten da sagardoa bertan. Jexuxek ederki dakizki edari honen sekretu guztiak, eta aski gogoan ere bai Oiartzunen sagardotegi pila ederra zeuden garaiak ere. Bere aurrekoek kontatzen zizkiotenak eta berak gogoan dituenak kontatu dizkigu, eta, hartara, sagardotegietan egoten zen giroa ezagutu dugu. Izan ere, lehen, orain tabernetan bezala ibiltzen zen jendea sagardotegiz sagardotegi. Bertan txotxetik edaten eta basoka erosten, etxera eramateko ere etortzen zen jendea eta horretaz gain, behiarekin garlean ere banatzen zuten... Makina bat sagardo egin eta banatu da Iyerun.

Iza Artola, Joakin

1911/08/20 - Altzibar

Joakin Ugarterrotan jaio zen, beste bederatzi seniderekin batera. Altzibarko errekaren beste aiekan nahikoa haur elkartzen ziren jostatzeko, denak ere Ugarte ingurukoak: Ugartek berak, Ugarterrotak eta Ugartetolareak osatzen duten etxe-multzokoak. Gazte-gazterik hasi behar izan zuten lanean, bera eta beste bi anaia Errenteriako paper-fabrikan aritu ziren lanean. Han harrapatu zituen gerrak. Behartuta eraman zuten, eta, euskaraz hitz egiten uzten ez bazioten ere, gogoan du tenientea euskalduna zutela. Gerra eta lana gogoan bazituen ere, gustukoen gogoratzen zituenak dantza garaiak ziren: "ai ai, gue denbuk!".

Jauregi Oiartzabal, Carmen

1927/03/05 - Oiartzun

Ergoien auzoko Zulatxipi baserrian jaio zen Carmen. Aita Zulatxipikoa zuen eta ama Ugaldetxokoa. Umetatik hasi zen baserriko lanetan. Aierdin ibili zen eskolan, auzoko eskolan, Doña Julia maistrarekin. Sagardo garaian kupel pare bat hustu arte sagardotegia izaten zuten Zulatxipin. Esnea eta etxeko fruta kalera eramaten zituzten saltzera. Eskola utzi eta gero Joxepa Iñaxi modistarengana joaten zen josten ikastera; bere amandrea zen. Juansendo baserriko Francisco Etxebesterekin ezkondu zen eta Juansendon jarri ziren bizitzen, senarraren etxean. Baserri hori eta inguruan zeuden beste lau gehiago bota egin zituzten Mamut eraikitzeko. Baserria espropiatu zieten eta Altzibarrera joan behar izan zuten bizitzera. Carmenek oso gogoan ditu baserri ondoko errota (Juansendoko errota) eta hango zelaietan zituzten fruta arbolak.

Joxepa Etxeberria Olaziregi

1928/08/25 - Oiartzun

Oiartzungo Larraburu baserrian, Txikierdi ondoan, jaio zen. 13 senidetan hamargarrena zen bera. Gerra zibilean aita fusilatuta hil zieten. Aitak moilan egiten zuen lan itsasontziak deskargatzen. Errenteriara ezkondu zen eta bertan lau seme-alaba izan zituen. Plazara joaten zen barazkiak hartuta eta esnea ere partitzen zuen han. Labe baserrira joan ziren bizitzera eta, azkenik, Aranon bizi da azken urteetan.